Professor Moira Plant: “Zwangere vrouwen die af en toe een glaasje drinken, moeten zich daar niet te veel zorgen over maken.” De Britse professor Moira Plant is directeur van de ‘Alcohol and Health Research Trust’ aan de Universiteit van West-England. Ze werkt sinds 1970 als therapeut en onderzoeker rond alcoholconsumptie, met als stokpaardje alcohol in de zwangerschap.

Ze schreef enkele boeken en talrijke publicaties rond alcohol in de zwangerschap, was jarenlang adviseur van de World Health Organisation en is voorzitter van de werkgroep over drinken in de zwangerschap van het International Life Sciences Institute. Moira Plant is in één woord wereldklasse in het domein van alcohol en zwangerschap. Op 19 oktober 2005 was ze te gast in Brussel op het derde Europese ‘Forum for Responsible Drinking’, een studiedag georganiseerd door The Amsterdam Group (www.amsterdamgroup.org).

Alcohol in de zwangerschap staat volop in de belangstelling. Hoe komt dat?
Prof. Moira Plant: “Overmatige alcoholconsumptie in de zwangerschap wordt geassocieerd met het foetaal alcohol syndroom (FAS), een syndroom dat gekenmerkt wordt door een reeks ernstige geboortedefecten, waaronder hersenschade, gelaatsafwijkingen en groeiachterstand. Vaak zijn er ook hart-, lever- en nierafwijkingen en zijn zowel gezichts- als gehoorvermogen gestoord. Mensen met FAS kampen hun leven lang met ernstige problemen. Door alcoholconsumptie in de zwangerschap terug te dringen, hoopt men dit syndroom uit de wereld te helpen.”

Hoe vaak komt het foetaal alcohol syndroom voor?
Moira Plant: “Dat is moeilijk te zeggen. Overmatige alcoholconsumptie is namelijk niet de enige factor die een rol speelt bij FAS. Vrouwen die in armoede leven, ongezond eten, geneesmiddelen gebruiken in de zwangerschap of psychiatrische problemen hebben lopen meer risico op een kind met FAS bij overmatig drinken. Opvallend vaak zijn de moeders van FAS-kinderen zelf als kind fysiek mishandeld of seksueel misbruikt. Het gaat hier dus om een complex ziektebeeld waar heel wat discussie over bestaat. Om die reden bestaan er weinig cijfers over het precieze voorkomen. In de Verenigde Staten sprak men in 1997 over een incidentie van 10 per 10.000 levend geborenen. In Frankrijk schat men dat één procent van de pasgeborenen FAS heeft. De meeste andere landen beschikken niet over dergelijke cijfers. Daar komt nog bij dat alcoholmisbruik in de zwangerschap zelden wordt gemeld: vrouwen schamen zich daarover; ze zoeken geen hulp. Dat bemoeilijkt de registratie natuurlijk.”

Als alcohol overconsumptie ernstige schade berokkent bij de foetus, betekent dit dan dat lichte consumptie lichte schade veroorzaakt?
Moira Plant: “Daar is men lange tijd van uitgegaan. Zwaar drinken kan FAS veroorzaken, dus matig of licht drinken zal lichte schade berokkenen, samengebracht onder de noemer FASD (fetal alcohol spectrum disorders). Het zou dan gaan om neurologische stoornissen, genre gedragsproblemen, leermoeilijkheden, ADHD, concentratiestoornissen en dergelijke.”

Betekent dit dat lichte alcoholconsumptie (één tot vier glazen per week) schadelijk is voor de foetus?
Moira Plant: "Dat is heel moeilijk te zeggen. De wetenschap heeft daar geen klaar antwoord op. De meeste wetenschappelijke studies richten zich op overmatige alcoholconsumptie, wat zeer schadelijk is voor de baby. Er is dringend nood aan onderzoek naar effecten van lichte alcoholconsumptie in de zwangerschap,al is dat zeer moeilijk uitvoerbaar, vermits zoveel factoren de zwangerschap beïnvloeden.”

Welke boodschap moeten we dan geven aan zwangere vrouwen?
Moira Plant:"“Zwangere vrouwen en vrouwen die zwanger proberen te worden drinken beter niet. Maar, of af en toe een glaasje kwaad kan, is helemaal niet zeker. Wanneer men het gevaar van alcoholconsumptie in de zwangerschap te streng benadrukt en vrouwen de indruk geeft dat ieder glas schade veroorzaakt aan hun baby, dan zadelen we hen met extra schuldgevoelens op. De stress die dat veroorzaakt is zeker schadelijk voor de foetus, daarover bestaat wel wetenschappelijke evidentie.
Bovendien wordt de schade bij overmatige consumptie hoofdzakelijk veroorzaakt in de eerste twaalf weken van de zwangerschap en gedurende het grootste deel van deze periode weten de meeste vrouwen niet eens dat ze zwanger zijn! Welk nut heeft preventie dan? Vrouwen die af en toe een glaasje drinken moeten zich daar niet te veel zorgen over maken. Zij lopen geen risico op FAS. Anderzijds, stellen we wel vast dat meer en meer vrouwen alcohol drinken, ook in de zwangerschap. Daarom is informatie en preventie in dit domein heel belangrijk, zo lang ze niet te culpaliserend is.”

  |terug|mail|print|top|